اختیار معامله  جعبه ابزاری هست برای بورس که کار های خیلی جذابی رو میشه باهاش انجام داد!

چقدر اختیار معامله رو میشناسید؟

اختیار معامله چیست؟

بازارهای مالی همیشه برای افراد جذاب بوده و اکثر افرادی که در بورس دچار ضرر و زیان میشن، در روز اول با هزاران امید و آرزو وارد این بازار ها شدن و حتی خیلی از مواقع با فروش ملک، خودرو یا سایر دارایی ها وارد این بازار شدند اما اکثرا با سرخوردگی از بازار خارج شدند یا با زیان های سنگین بعد از چند سال همچنان به امید جبران ضرر ها در این بازار ها دست و پا میزنند!

اما این موضوع جدیدی نیست و اکثر افراد، حتی افراد حرفه ای در ابتدا با چنین مشکلاتی دست و پنجه نرم کردند. از دلایل اصلی که اکثر افراد و به خصوص تازه واردین را در بازار های مالی را دچار ضرر و زیان میکند، میتوان موارد زیر را نام برد:

• عدم توانایی در تعیین ارزش واقعی یک دارایی
• عدم توانایی در تحلیل نمودار
• نداشتن استراتژی معاملاتی (که ساختن یک استراتژی معاملاتی اصلا کار ساده ای نیست و نیاز به تجربه و تمرین دارد)
• خرید در نواحی گران بازار و به دلیل جو مثبت و ترس از جا ماندن
• فروش در نواحی ارزان بازار و ناامیدی از برگشت قیمت ها
• عدم رعایت حد ضرر
• ترس و طمع

دلایل بسیار بیشتری را می توان نام برد اما تقریبا از اصلی ترین دلایل ضرر و زیان در بازار های مالی همین موارد گفته شده اند اما حالا این موارد گفته شده چه ربطی به اختیار معامله یا آپشن دارد؟

آپشن ابزاری است که برای کنترل و پوشش همین ریسک هایی که در بالا گفته شد، ایجاد شد و اینقدر ابزار کارآمدی بوده که تعداد معامله گران و ارزش معاملاتش به سرعت در حال افزایش است. قبل از ادامه صحبت، بهتر است سری به آمار و اطلاعات آپشن ها بزنیم.

ارزش معاملات آپشن ها

در بورس ایران که اولین قرارداد های آپشن از سال 1395 الی 1396 قابل معامله  شدند، ارزش معاملات روزانه متوسط چیزی کمتر از بیست میلیون تومان در روز بود (که البته در بسیاری از روز ها این عدد به زیر یک میلیون تومان در روز هم میرسید!). اما در حال حاضر ارزش معاملات قراردادهای اختیار معامله، روزانه چیزی در حدود 1 همت (1 هزار میلیارد تومان) عددی نرمال و مورد انتظار برای معاملات این بازار نو پا در ایران است.

این در حالیست که تا زمان نگارش این مقاله، رکورد تاریخی ارزش معاملات قرارداد های اختیار خرید و اختیار فروش در بورس و فرابورس ایران، در تاریخ 17 دی ماه 1404 به عدد 2325 میلیارد تومان رسید. جالب تر اینکه اگر در صفحه آمار و اطلاعات سایت نوید آکادمی، به عنوان مرجع اطلاعات آپشن و اختیار معامله در بورس ایران مراجعه کنید، متوجه می شوید که در سال 1403 بالاترین عدد ارزش معاملات روزانه مربوط به 24 آذرماه 1403 با مبلغ 752 میلیارد تومان بوده که همین روند رو به رشد پر شتاب ارزش معاملات بازار اختیار معامله را به خوبی به تصویر میکشد.

قابلیت های اختیار معامله

حالا اگر به دنبال دلیل مقبولیت و محبوبیت آپشن ها بگردید متوجه میشوید که با دلایلی که در ابتدای صحبتم عرض کردم، رابطه مستقیمی وجود دارد. افراد به تدریج یاد گرفته اند که با ابزار اختیار معامله کار های بسیار جالبی در بورس میتوان انجام داد که بدون این ابزار، ریسک های زیادی سرمایه آنها را تهدید میکند.

یکی از این ابزار ها اختیار فروش ها هستند. با  استفاده از آنها میتوان سهام یا صندوق های خود را بیمه کرد. بیمه سهام یکی از کاربرد های بسیار جذاب است که به طور مثال  سرمایه بنده را در طی جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل که منجر به ریزش بسیار شدید قیمت ها در بورس ایران شد، نجات داد و باعث شد هیچ ضرری متوجه سرمایه ما نشود چرا که از قابلیت بیمه سهام استفاده کرده بودیم.

همچنین میتوانید با استفاده از اختیار معاملات در زمان هایی که تحلیل شما این است که بورس رشد بسیار خوبی را در پیش دارد، از رفتارهای هیجانی پرهیز کنید و به جای فروش دارایی های ارزشمند خود مثل زمین، طلا، خودرو و… و به خطر انداختن آنها در بورس، صرفا با مبلغ اندکی، آپشن سهم یا صندوق مورد نظر خود را بخرید و اگر حق با شما بود و بورس رشد چشمگیری کرد علاوه بر اینکه داریی های شما سر جای خود امن و امان است، از رشد بورس جا نمانید و ریسک زیادی هم متقبل نشوید.

استراتژی های اختیار معامله

با استفاده از استراتژی های ترکیبی بازار آپشن می توان کارهای بسیار جالبی در بازار آپشن انجام داد به طور مثال در انتخابات ریاست جمهوری و یا اتفاقات دیگری که ممکن است منجر به یک حرکت انفجاری با شدت بسیار زیاد در بورس شود، ولی جهت آن از قبل قابل پیش بینی نیست – مثل جنگ یا مذاکره – میتوانید استراتژی های اختیار معامله را پیاده سازی کنید که بازار اگر از هر طرف حرکت پر شتابی را تجربه کرد شما سود خود را برداشت کنید، خواه این حرکت شدید صعودی باشد یا نزولی (استراتژی هایی مثل استردل خرید)

ایجاد یک حاشیه امنیت برای تحلیل های خود در بازار و یا ساخت صندوق درآمد ثابت با سودی بیشتر از صندوق های درآمد ثابت معمولی در بورس با استفاده از استراتژی های آپشن، از دیگر کاربرد های اختیار معامله در بورس ایران است.

نهایتا اختیار معامله ابزاری است برای  کارهای خلاقانه و جالب در بورس. البته گاها افراد سودجو و یا ناآگاه با تبلیغ سودهای چند هزار درصدی و یک شبه ثروتمند شدن در این بازار، باعث شده‌اند برخی به بازار اختیار معامله به عنوان بازاری خطرناک و پر ریسک نگاه کنند و از قابلیت اهرم در اختیار معامله  در جای نادرست استفاده کنند!

در اصل بازار آپشن برای کاهش ریسک و لذت بخش کردن کار در بازار های مالی ایجاد شد. امید است به عنوان یکی از اولین فعالین آپشن در ایران و یکی از اولین مجموعه های آموزش اختیار معامله در ایران بتوانیم روز به روز به رشد و فرهنگسازی صحیح در راستای کاهش ریسک معاملات در بورس ایران با استفاده از آپشن قدم برداریم.

✍️ نویسنده: نوید خدایی (مدیر و مدرس آکادمی اقتصادی نوید)
📅 تاریخ انتشار: 1404/11/20

💬 تجربیات یا سوالات خود را در بخش نظرات همین پست بنویسید؛  تیم آکادمی نوید با کمال میل پاسخگوی شما خواهد بود.