توسط : اندازه قرارداد در اختیار معامله چیست؟
در تابلوی قراردادهای اختیار معامله دو عدد وجود دارد که کلاً با تابلوی سهام عادی متفاوت است. به تصویر زیر نگاه کنید:
در تصویر بالا، سه قسمت از صفحه را با رنگ زرد هایلایت کردهایم تا دقت کنید تفاوتهای اساسی تابلوی یک قرارداد اختیار معامله نسبت به تابلوی یک سهم در کجاست.
نکته: در رابطه با موقعیتهای باز قبلاً در یک مقاله مفصل صحبت کردهام که میتوانید از این لینک به آن دسترسی داشته باشید.
اما در این مقاله قصد داریم منحصراً در رابطه با اندازه قرارداد صحبت کنیم. قبل از شروع، دوباره به تصویر بالا دقت کنید؛ هم جلوی «اندازه قرارداد» عدد ۱۰۰۰ نوشته شده و هم جلوی «تعداد سهام» عدد ۱۰۰۰ قرار دارد. هر دوی این مفاهیم در تابلوی قراردادهای اختیار خرید و اختیار فروش یکسان است و مفهوم هر دو، همان اندازه قرارداد است.
مفهوم اندازه قرارداد با یک مثال ساده
حالا این اندازه قرارداد چیست؟ فرض کنید شما مغازهدار هستید و قصد دارید برای مغازه خود، از کارخانه کیک صبحانه خریداری کنید. شرکتی که کیک صبحانه تولید میکند، در هر کارتن ۲۴ عدد کیک قرار داده است. در نتیجه شما برای سفارش دو کارتن کیک به شرکت نمیگویید: «من ۴۸ عدد کیک صبحانه نیاز دارم!» بلکه میگویید: «۲ کارتن کیک میخواهم.»
حالا فرض کنید چیزی به عنوان بستهبندیهای بزرگ وجود نداشت؛ شما مجبور بودید از کارخانه یک تعداد کیک سفارش دهید که چون هر عدد کیک حجم و قیمت کوچکی دارد، قطعاً هم شما و هم شرکت تولیدکننده با مشکلاتی مواجه میشدید!
در قراردادهای اختیار معامله هم روال به همین صورت است. چون هر واحد سهم بسیار کوچک است و عدد ناچیزی را در بر میگیرد، آنها را اصطلاحاً بستهبندی کردهاند! این بستهبندی تحت عنوان «اندازه قرارداد» نامگذاری شده و بهصورت پیشفرض در بورس ایران، این عدد ۱۰۰۰ است.
بررسی اندازه قرارداد در سایت TSETMC
همین الآن به سایت tsetmc.ir مراجعه کنید و با استفاده از آموزشهای مقالات قبلی (مثل مقاله اختیار خرید چیست؟)، تابلوی یک قرارداد اختیار خرید را مشاهده کنید.
طبق تصویر بالا، بعد از ورود به سایت، روی علامت ذرهبین کلیک کرده و جستجو کنید «ضهرم» یا «ضخود». یکی از قراردادهای اختیار معامله را باز کنید؛ خواهید دید که عدد ۱۰۰۰ جلوی اندازه قرارداد نوشته شده است.
این یعنی در هر قرارداد اختیار معامله، ۱۰۰۰ سهم وجود دارد. به عبارت دیگر، هر قرارداد اختیار معامله معادل ۱۰۰۰ برگه سهم است. دقیقاً مثل جعبه کیک که در هر جعبه ۲۴ عدد کیک وجود داشت.
نحوه محاسبه هزینه خرید یک قرارداد اختیار معامله
طبیعتاً در مثال قبل، اگر بخواهید یک جعبه کیک بخرید باید به اندازه ۲۴ عدد کیک پول بپردازید. در اینجا هم اگر قصد داشته باشید یک قرارداد اختیار معامله بخرید، باید به اندازه «پرمیوم ضربدر ۱۰۰۰» پول بپردازید.
یادآوری: اگر نمیدانید پرمیوم چیست، حتماً مقاله «اختیار خرید چیست» را مطالعه کنید.
برای درک بهتر، در اینجا با ذکر یک مثال این موضوع را بررسی میکنیم:
طبق تصویر بالا، هر قرارداد «ضهرم 4027»، با قیمت ۷۷۷۷ ریال معامله میشود. (به قیمتی که هر قرارداد اختیار معامله در بازار معامله میشود، پرمیوم میگوییم).
حالا با توجه به صحبتهای قبلی، برای خریدن یک قراردادِ ضهرم 4027، باید چقدر هزینه کنیم؟ لطفاً قبل از خواندن ادامه مقاله، یک بار خودتان این عدد را حساب کنید. . . . . امیدوارم قبل از ادامه، یک بار برای خودتان محاسبه کرده باشید: ۱۰۰۰ * ۷۷۷۷ = ۷,۷۷۷,۰۰۰ ریال
یعنی برای خرید یک قرارداد ضهرم 4027 باید ۷۷۷ هزار تومان پرداخت کنید و با این کار، شما حق خریدن هزار واحد صندوق اهرم را در تاریخ ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵ خواهید داشت. مجدداً تاکید میکنم برای درک عمیقتر این موارد، حتماً مقاله «اختیار خرید چیست» را به طور کامل مطالعه کنید.
استثنائات اندازه قرارداد در بورس ایران
در نهایت ممکن است شما در قسمت اندازه قرارداد، با اعدادی غیر از ۱۰۰۰ مواجه شوید. گاهی بهصورت پیشفرض برخی از صندوقها اندازه قرارداد ۱۰ تایی دارند؛ مثلاً زمانی که صندوق پالایش یا دارایکم در گذشته قرارداد اختیار معامله داشتند، اندازه قراردادشان ۱۰ تایی بود. یا قراردادهای صندوق اهرمی «توان»، در زمانهایی ۱۰ تایی و در برخی سررسیدها ۱۰۰۰ تایی بوده است. پس باید در معاملات خود به شدت به عددِ اندازه قرارداد توجه کنید.
تاثیر افزایش سرمایه: همچنین در جریان باشید که در اثر افزایش سرمایهها، اندازه قراردادهای اختیار معامله میتواند تغییر کند. اگر در تابلوی نمادی عددی به غیر از ۱۰۰۰ دیدید، باید در معاملاتتان با دقت بیشتری عمل کنید تا دچار مشکل نشوید و اینطور فرض نکنید که همیشه و در همه نمادها این عدد ۱۰۰۰ است.
دسترسی سریع به اندازه قراردادها
نهایتاً شما در «دیدهبان اختیار معامله» همین سایت، به سادگی به اندازه قراردادها دسترسی خواهید داشت. کافیست از قسمت تنظیمات دیدهبان آپشن سایت آکادمی اقتصادی نوید، ستون مربوط به اندازه قرارداد را فعال کنید تا همیشه جلوی چشمتان باشد.
سوالات خود را از ما بپرسید! قطعاً ممکن است در این زمینه ابهامات یا سوالاتی داشته باشید. حتماً سوالات خود را در بخش نظراتِ زیر همین پست بپرسید تا پس از بررسی، در سریعترین زمان ممکن به شما پاسخ داده شود.
✍️ نویسنده: نوید خدایی (مدیر و مدرس آکادمی اقتصادی نوید)
📅 تاریخ انتشار: 1404/12/15
💬 تجربیات یا سوالات خود را در بخش نظرات همین پست بنویسید؛ تیم آکادمی نوید با کمال میل پاسخگوی شما خواهد بود.
