توسط : مقدمه: اهمیت شناخت مزایا و معایب اختیار معامله
موضوع این مقاله حتی برای حرفهایهای بازار بورس بسیار مهم است؛ چرا که اکثر آنها پیشکسوتانی هستند که در بورس باتجربه، اما در اختیار معامله (آپشن) کمتجربه هستند و صرفاً به شنیدن شایعات بسنده کردهاند! برخلاف اکثر مقالات در این حوزه، من ابتدا با معایب اختیار معامله شروع میکنم!
معایب اختیار معامله (چرا آپشن میتواند خطرناک باشد؟!)
۱. محدودیت زمان و تاریخ سررسید
اولین عیب اختیار معاملات این است که بچهبازی نیست! یعنی اگر شما آموزشندیده وارد هر بازاری بشوید، بالاخره چیزی هست که به شما کمک کند؛ مثلاً زمان! شما در بورس هر چقدر هم اشتباهی سهم بخرید، بالاخره پس از چندین سال (هرچند هم از تورم عقب بمانید) به اصل پولتان از نظر عددی میرسید! اما در اختیار معاملات اینطور نیست و در اثر گذر زمان اگر بخواهید حد ضرر را رعایت نکنید یا حرف کلیشهای بزنید که «من برای بلندمدت خریده بودم!!»، اینجا با چیزی به نام تاریخ سررسید مواجه میشوید! یعنی قرارداد اختیار معامله اصطلاحاً فاسد میشود و باید از قبل تعیین تکلیف کرده باشید. (قبلاً در مقاله اختیار خرید چیست به این تاریخ سررسید اشاره کردهام).
نکته مهم: علاوه بر تاریخ سررسید، محدودیتهای دیگری نیز در قراردادها وجود دارد. پیش از این در یک مقاله دیگر به طور مفصل درباره اینکه [سقف موقعیت های باز چیست] صحبت کردهام که پیشنهاد میکنم برای درک بهتر سقفهای باز هر سررسید، حتماً آن را مطالعه کنید.
۲. نداشتن دامنه نوسان
دومین عیب اختیار معامله این است که شما دامنه نوسان ندارید! یعنی اینطور نیست که در هر روز بتوانید نهایتاً منفی ۵ درصد یا منفی ۳ درصد بخورید و بیشتر از آن امکانپذیر نباشد؛ به راحتی ممکن است در یک روز منفی ۵۰ درصد بخورید! چیزی به نام صف خرید و صف فروش وجود ندارد. البته الان به ذهن خیلیها میرسد که این از طرفی میتواند نقطه مثبتی باشد که صف خرید و فروش نداریم! بله، ولی کسی که آموزش ندیده باشد، در سهام نهایتاً یکی دو تا منفی ۵ میخورد، میفروشد و میرود. اما در آپشن، شخص اگر مبتدی باشد با یک منفی ۵۰ درصد قفل میکند و دیگر هیچ کاری نمیتواند بکند!
۳. درگیری با تله طمع
سومین عیب اختیار معامله، طمع است! طمع! شما در بورس هرچقدر هم طمعکار باشید باز هم ممکن است دوام بیاورید، ولی در اختیار معامله اگر هم طمعکار باشید و هم آموزش درستی ندیده باشید، کار تمام است! الفاتحه…
۴. محدودیت کارگزاریها
چهارمین عیب اختیار معامله این است که اکثر کارگزاریها امکان انجام معاملات آپشن را به سختی فراهم میکنند (البته بماند که من خودم مدیر آپشن یک کارگزاری هستم که این عیب را کامل پوشش دادهام).
موارد بالا، عمده مواردی است که افراد باتجربه بورسی که در بورس پیشکسوت محسوب میشوند و در بازار حرفشان برو دارد، مدام تکرار میکنند و افراد سادهلوح هم گوش میدهند و تمام! یعنی جملات بالا، جملاتی است که باید شما را کامل از یاد گرفتن اختیار معامله پشیمان کرده باشد!! این همه عیب و ایراد؟!!
مزایای اختیار معامله (چرا باید آپشن یاد بگیریم؟)
و اما حالا برویم سراغ مزیت های اختیار معامله:
۱. پوشش معایب با آموزش: در صورت دیدن آموزش اصولی و درست، کل معایب بالا قابل پوشش دادن است!
۲. بیمه سهام: شما با دانستن علم اختیار معامله میتوانید سهام خود را در بازار بیمه کنید! مثل کاری که در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، ما با هزینه اندکی انجام دادیم و کل سرمایه را نجات دادیم و بدون هیچگونه ضرر و زیان از آن معاملات خارج شدیم.
۳. مدیریت ریسک هوشمندانه: با استفاده از اختیار معاملات، به جای اینکه با خاصیت اهرم و نداشتن دامنه نوسان قماربازی کنید، اگر آموزش درستی دیده باشید، در مواقعی که به رشد بازار خوشبین هستید اما ریسکها را بالا میبینید، سرمایه خود را بیمه میکنید. یعنی با بخش اندکی از سرمایه آپشن میخرید و با بخش بزرگتری از سرمایه نقد میمانید. اگر بازار رشد کرد، شما از رشد عقب نمیمانید؛ چرا که همان اندک سرمایه که آپشن خریدید مثل اسب به شما سود میدهد و بقیه سرمایه هم که از ابتدا در امنیت کامل بوده است. اگر برخلاف نظر شما بازار ریزشی شد یا ریسکها به وقوع پیوستند (مثلاً جنگی در گرفت)، آنوقت شما ضررتان محدود به همان مبلغ اندک است که آن هم در اصل جبران میشود. چطور؟ آن پولی که نقد نگه داشته بودید در صندوق درآمد ثابت بوده و سود آن، همان زیان اندک را جبران میکند! به این کار بیمه سرمایه با استفاده از آپشن میگوییم.
۴. خرید سهام با تخفیف: مزیت بعدی این است که در بازار روزهایی هست که با استفاده از آپشن میتوانید سهام خود را در بازار ارزانتر بخرید! مثلاً سهمی روی تابلوی بورس ۳۰۰۰ تومان در حال معامله شدن است، اما گاهی در بازار اختیار معامله شرایطی فراهم میشود که همان سهم را میتوانید ۲۹۰۰ تومان بخرید و به همین سادگی ۳ درصد از خرید عادی جلو بیفتید.
۵. کارمزد بسیار اندک: مزیت بعدی، کارمزد بسیار اندک اختیار معاملات نسبت به سهام است. برای یک نوسانگیر این کارمزد بسیار مهم است؛ چون مثلاً در ۴ درصد نوسانی که تشخیص داده، باید حدود ۱.۵ درصد را بابت کارمزد و مالیات بدهد. اما اگر با سرمایه اندکِ خود در آپشن نوسانگیری کند، هم ریسکش کمتر میشود (طبق مزیت شماره ۳) و هم با کارمزد بسیار اندک سود میکند.
۶. فروش سهام گرانتر از تابلو: در همین رابطه گاهی مواردی در بازار پیش میآید که شما میخواهید سهمی که قبلاً خریده بودید را بفروشید (مثلاً به هدف تحلیل شما رسیده یا زیر یک مقاومت سنگین است)، اما در بازار اختیار معامله گاهی شرایطی فراهم میشود که میتوانید سهمتان را گرانتر از حالت عادی در بازار بفروشید!
۷. کسب سود از ریزش بازار (دو طرفه بودن بورس): حرفهایها در اکثر مواقع ریزشهای بازار را خوب تشخیص میدهند، اما بدون داشتن علم اختیار معامله فقط میتوانند سهمهایشان را بفروشند و عقب بنشینند. اما در آپشن شما میتوانید از ریزش بازار (به شرط تشخیص درست) کسب سود کنید و حتی گاهی اگر تشخیص میدهید که بازار ممکن است درجا بزند و خنثی باشد، باز هم کسب سود کنید! این قابلیتی است که به آن کسب سود از ریزش بورس یا دو طرفه کردن بورس میگوییم.
۸. خلق استراتژیهای شگفتانگیز: مزیت دیگر این است که در بازار آپشن استراتژیهایی وجود دارد که با ترکیب چند قرارداد اختیار معامله یا ترکیب سهم با قرارداد اختیار معامله، میتوانید کارهایی انجام دهید که تا الان فکرش را هم نمیکردید! مثلاً فرض کنید شما در بازار نظرتان به رشد یک سهم از ۳۰۰۰ تومان تا ۴۰۰۰ تومان است و برای این ۳۰ درصد سود، سرمایه را با حد ضرر ۱۰ درصدی درگیر میکنید. یعنی اگر سهم از ۳۰۰۰ به ۲۷۰۰ رسید، حد ضرر شما فعال میشود و با ده درصد ضرر سهم را میفروشید. حالا اگر به شما بگویم در بازار آپشن استراتژیهایی وجود دارد که اگر تحلیل شما به رشد ۳۰ درصدی از سهم است، میتوانید بیش از ۳۰ درصد سود کنید و در عین حال اگر سهم تا ۲۰ درصد ریزش کرد هیچ آسیبی نبینید و اصلاً ضرر نکنید، چه میگویید؟! مطمئناً تعجب کردید؛ مگر اینکه خودتان به استراتژیهای آپشن مسلط باشید! مگر میشود تحلیل شما اشتباه باشد اما تا یک جایی شما باز هم ضرر نکنید؟! بله! با استفاده از استراتژیهای ترکیبی میتوانید چنین کارهایی را به طور حسابشده انجام دهید و خودتان را در مقابل تحلیل اشتباه که گاهاً گریبان همه فعالین بازار را میگیرد، محافظت کنید.
سخن پایانی
این استراتژیها را میتوانید در یک دوره آموزشی جامع و کامل از اختیار معاملات به طور کامل آموزش ببینید و در آنجا همه این موارد را خواهید آموخت و میتوانید در معاملات خود استفاده کنید.
قطعا درباره موارد بالا سوالات زیادی برای شما پیش آمده است؛ در کامنتها بپرسید تا با افتخار پاسخ دهیم.
✍️ نویسنده: نوید خدایی (مدیر و مدرس آکادمی اقتصادی نوید)
📅 تاریخ انتشار: 1404/12/15
💬 تجربیات یا سوالات خود را در بخش نظرات همین پست بنویسید؛ تیم آکادمی نوید با کمال میل پاسخگوی شما خواهد بود.
