سقف موقعیت‌ های باز هر سررسید در اختیار معامله چیست؟ | همراه با مثال

سقف موقعیت‌های باز هر سررسید چیست؟

در مقاله قبلی درباره موقعیت های باز  صحبت کردیم(اگر هنوز مطالعه نکردید اول مقاله موقعیت های باز رو مطالعه کنید)، گاهی از اوقات در قراردادهای آپشن (اختیار معامله) اتفاقاتی رخ می‌دهد که در صورت عدم نظارت و کنترل می‌تواند امنیت و ثبات سهم پایه‌ای که قرارداد اختیار معامله دارد را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی، چندین سقف موقعیت باز تعریف می‌شود:

• سقف موقعیت باز هر شخص

• سقف موقعیت باز هر کارگزار

• سقف موقعیت‌های باز هر سررسید

در این مقاله قصد دارم درباره سقف موقعیت‌های باز هر سررسید برای شما توضیحاتی ارائه کنم و نحوه عملکرد این محدودیت را به زبان ساده آموزش دهم.

موقعیت‌های باز در قراردادهای اختیار خرید و فروش

هر شماره قراردادی در بازار آپشن برای خودش یک عددِ موقعیت‌های باز دارد. مثلا طبق تصویر زیر، قرارداد ضهرم 2030 تا لحظه‌ای که من از تابلوی آن عکس تهیه کردم، 1651 عدد موقعیت باز دارد. طبیعتاً موقعیت‌های باز ضهرم 2031 عدد دیگری است و همینطور ضهرم 2032 و سایر قراردادها.

[مکان قرارگیری تصویر ضهرم 2030 – ویژگی Alt تصویر را بگذارید: حجم موقعیت های باز قرارداد اختیار خرید ضهرم 2030]

البته از مثال بالا این‌طور برداشت نکنید که موقعیت‌های باز مخصوص اختیار خریدهاست که با حرف «ض» شروع می‌شوند! دقیقاً مثل اختیار خریدها، قراردادهای اختیار فروش (که با حرف «ط» شروع می‌شوند) هم برای خودشان موقعیت‌های باز دارند. به طور مثال تصویرِ طهرم 2030 را در ادامه قرار می‌دهم:

همین‌طور که دیدید طهرم 2030 هم برای خودش 15 موقعیت باز دارد… بگذریم، تا اینجا متوجه شدید که هر قراردادی برای خودش یک تعدادی موقعیت باز دارد و در طی معاملاتِ هر روز، این عدد کم یا زیاد می‌شود.

مکانیسم سقف موقعیت‌های باز هر سررسید چگونه است؟

حالا همان‌طور که در ابتدای مقاله اشاره کردم، برای نظارت و کنترل بازار، یک عدد خاص مشخص می‌شود تا هر وقت محاسبات موقعیت‌های بازِ همه قراردادهایی که یک تاریخ سررسید یکسان دارند به این عدد خاص رسید، محدودیت‌هایی ایجاد شود و تا زمان کاهش نیافتن موقعیت‌های باز، این محدودیت‌ها ادامه خواهد داشت!

به زبان ساده‌تر فرض کنید هر بار سرعت خودروی شما به 100 کیلومتر بر ساعت رسید، به صورت اتوماتیک، پدال گاز خودروی شما از کار بیفتد و تا زمانی که به سرعت 80 کیلومتر بر ساعت نرسیده، هر چقدر هم پدال گاز را فشار دهید خودروی شما گاز نخورد. بعد از رسیدن سرعت به عدد 80 کیلومتر و کمتر از آن، دوباره می‌توانید از پدال گاز خودرو استفاده کنید.

مثال سقف موقعیت باز برای صندوق اهرم

حالا برای مثال برای صندوق اهرم عدد 2,750,000 موقعیت باز در نظر گرفته شده و برای باز شدن مجدد محدودیت، باید این عدد به 2,200,000 برسد.

دقیقاً مثل مثال سرعت خودرو و پدال گاز، هر وقت محاسبات موقعیت‌های باز به عدد 2,750,000 رسید دیگر اجازه باز کردن معامله جدید در آن سررسید را ندارید و بعد از اینکه به تدریج کاهش یافت و به عدد 2,200,000 و کمتر از آن رسید، مجدداً می‌توانید بدون محدودیت معامله کنید.

مشاهده زنده و برخط وضعیت موقعیت‌های باز

ممکن است برای شما سوال پیش بیاید که این محاسبات دقیقاً چطور انجام می‌شود؟ چون ممکن است در طی زمان این فرمول‌ها تغییر کند از ذکر آن در اینجا خودداری می‌کنم؛ ولی برای راحتیِ شما، در صفحه زنجیره قراردادها در سایت نوید آکادمی می‌توانید به این محاسبات به صورت لایو و برخط دسترسی داشته باشید.

به طور مثال در این صفحه، به ازای هر سررسید که برای صندوق اهرم منتشر می‌شود، یک مستطیل می‌بینید که به رنگ‌های مختلفی در می‌آید:

• 🔴 رنگ قرمز: به معنی بسته بودن سقف موقعیت‌های باز است و در این حالت شما نمی‌توانید در قراردادهای این سررسید معامله جدید باز کنید و فقط می‌توانید موقعیت‌های قبلی خود را ببندید.

• 🟢 رنگ سبز: به معنی باز بودن سقف موقعیت‌های باز است و فعلاً برای باز کردن معاملات جدید در آن سررسید محدودیتی ندارید.

• 🟡 رنگ زرد: اگر در زمانی این رنگ را مشاهده کردید به این معنی است که اگر تا انتهای بازار آن روز، محاسبات موقعیت‌های باز بالاتر از 2,750,000 واحد بماند، بلافاصله بعد از بسته شدن بازار، به رنگ قرمز تبدیل می‌شود و از روز کاری بعد دیگر نمی‌توانید معامله جدید باز کنید (تا زمانی که دوباره به رنگ سبز تبدیل شود).

نکته مهم: پس نکته‌ای که باید به آن دقت کنید این است که تبدیل شدن از رنگ سبز به رنگ قرمز بلافاصله نیست. ابتدا باید به رنگ زرد تبدیل شود و اگر تا پایان زمان بازارِ آن روز در همین رنگ زرد باقی ماند، آن‌گاه تبدیل به رنگ قرمز می‌شود.

سوالات متداول

آیا عدد 2,750,000 واحد برای همه قراردادهایِ همه سهام و صندوق‌ها ثابت است؟ خیر. عدد 2,750,000 واحد مخصوص صندوق اهرم است و هر سهم یا صندوقی عدد خاص خودش را دارد. ذکر نحوه محاسبه این عدد در این مقاله نمی‌گنجد ولی این اطلاعات در سایت ما، در قسمت زنجیره قرارداد مربوط به هر نماد موجود است.

برای تبدیل از رنگ قرمز به رنگ سبز هم روند خاصی وجود دارد؟ بله، زمانی که در انتظار برداشته شدن محدودیت‌ها هستیم، به محض اینکه عدد محاسبات به زیر 2,200,000 واحد رسید، محدودیت باز نمی‌شود و باید صبر کنید تا بازار آن روز بسته شود. در این صورت محدودیت از روز کاری بعد برداشته می‌شود. رنگی که در سایت برای تبدیل قرمز به سبز در نظر گرفته‌ایم، رنگ سبز کم‌رنگ‌تر است.

مثلاً در تصویر زیر مشاهده می‌کنید که سررسید برج 11 اهرم از حالت محدودیت، در حال تبدیل به حالت عادی بوده است:

سخن پایانی

قطعاً برای افراد تازه‌وارد در بازار آپشن بورس ایران، ممکن است موارد ذکر شده در این مقاله کمی مبهم باشد. اگر در رابطه با سقف موقعیت‌های باز هر سررسید سوالی دارید، می‌توانید در بخش نظراتِ زیر همین مقاله بپرسید تا در اسرع وقت پاسخ داده شود.

✍️ نویسنده: نوید خدایی (مدیر و مدرس آکادمی اقتصادی نوید)
📅 تاریخ انتشار: 1404/12/08

💬 تجربیات یا سوالات خود را در بخش نظرات همین پست بنویسید؛  تیم آکادمی نوید با کمال میل پاسخگوی شما خواهد بود.