تاریخچه اختیار معامله و پیدایش آن از ابتدا داستان جالبی دارد.
تاریخچه اختیار معامله؛ از یونان باستان تا پیشبینی هوشمندانه تالس
شاید در مقاله «معرفی اختیار معامله» با کاربردهای این ابزار آشنا شده باشید، اما جالب است بدانید که ایده اولیه و خلق این ابزار جذاب مالی به حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در یونان باستان بازمیگردد.
در آن زمان، تالس (Thales)، منجم و ریاضیدان سرشناس، با بررسی وضعیت ستارگان پیشبینی کرد که سال آینده، سالی بسیار پرباران خواهد بود. او میدانست که این بارندگی باعث رشد چشمگیر باغات زیتون میشود و در نتیجه، تقاضا (و البته قیمت) برای استفاده از دستگاههای روغنگیری زیتون به شدت افزایش خواهد یافت. اما تالس هم پول زیادی نداشت تا بتواند تعداد زیادی دستگاه روغن گیری زیتون بخرد و هم جایی برای نگهداری آنها تا رسیدن فصل برداشت نداشت!
فکری به سرش زد که با پول کمی که دارد به جای خرید مثلا 10 دستگاه روغن گیری زیتون، قراردادی تنظیم کند تا بتواند با پرداخت مبلغ کمی به صاحبان دستگاه ها، به جای خرید خود این دستگاه ها، حق خریدن آنها را در فصل برداشت زیتون، برای خود رزرو کند. با این کار میتوانست به جای خرید 10 دستگاه، حق خریدن 100 دستگاه را برای خود رزرو کند! و اگر پیش بینی اش درست از آب در می آمد 10 برابر بیشتر سود میکرد!
قرنها طول کشید تا این ابزار مالی در سراسر دنیا استانداردسازی شود و به شکل امروزی در آید. در ایران، داستان رسمی معاملات آپشن از سال ۱۳۹۶ آغاز شد. در این سال، معاملات اختیار معامله به صورت رسمی بر روی نماد «فولاد مبارکه اصفهان» در بورس کالا در دسترس عموم قرار گرفت و فصل جدیدی در بازار سرمایه ایران رقم خورد.
ورود اختیار معامله به بازار سرمایه ایران
پس از قرنها تکامل در بازارهای مالی جهان، بازار سرمایه ایران نیز برای همگام شدن با استانداردهای بین المللی و ارائه ابزارهای نوین مدیریت سرمایه، این بازار جذاب را به رسمیت شناخت. ورود قراردادهای آپشن به ایران، پاسخی به نیاز معاملهگرانی بود که به دنبال فرار از محدودیتهای بازار یکطرفه بودند و میخواستند با استفاده از ویژگی فوقالعادهی «اهرم مالی» (Leverage) و «امکان پوشش ریسک» (Hedging)، بورس ایران را با نگاهی حرفهایتر و جهانیتر معامله کنند.
درست یک سال پس از شروع این معاملات، در سال ۱۳۹۷، آکادمی اقتصادی نوید با هدف پر کردن خلاء آموزشی در این حوزه تاسیس شد. در ابتدا تمرکز بازار تنها بر روی «اختیار خرید» (Call Option) بود، اما از سال ۱۴۰۰ با رونق گرفتن معاملات «اختیار فروش» (Put Option)، پازل معاملات دوطرفه تکمیل شد.
با تلاشهای مستمر فعالین بازار و آموزشهای تخصصی، تا سال ۱۴۰۱ این بازار از انزوا خارج شد و اکنون کمتر معاملهگر حرفهای وجود دارد که نام اختیار معامله را نشنیده باشد. افتخار داریم که تا کنون بیش از ۳۰۰۰ دانشپذیر را با استراتژیهای این بازار آشنا کردهایم.
ابزارهای نوین و چشمانداز آینده
توسعه بازار نیازمند ابزار است. از همین رو، ما از سال ۱۴۰۰ با ایده انحصاری آکادمی اقتصادی نوید، گامهایی عملی برای تسهیل معاملات برداشتیم. طراحی و پیادهسازی ابزارهایی نظیر:
- دیدهبان جامع اختیار معامله
- صفحه مقایسه قراردادها
- زنجیره قراردادها (Option Chain)
- صفحه اختصاصی پیشبینی سود
بخشی از تلاشهای ما برای حرفهایتر شدن این بازار بوده است.
قدم بعدی چیست؟
مسیر توسعه ابزارهای مشتقه در ایران متوقف نمیشود. با توجه به راهاندازی و رونق صندوقهای طلا و سکه در بورس کالا، به زودی از ابزارهای تحلیلی جدیدی برای آپشنهای مبتنی بر طلا رونمایی خواهیم کرد. هدف ما ایجاد بستری است که شما بتوانید با دقیقترین دادهها و پیشرفتهترین ابزارها، نوسانات بازار را به فرصت تبدیل کنید.
✍️ نویسنده: نوید خدایی (مدیر و مدرس آکادمی اقتصادی نوید)
📅 تاریخ انتشار: 1404/11/25
💬 تجربیات یا سوالات خود را در بخش نظرات همین پست بنویسید؛ تیم آکادمی نوید با کمال میل پاسخگوی شما خواهد بود.


